Մայր Աթոռում սկսուեց «Յովհան Օձնեցի իմաստասէր կաթողիկոսը եւ նրա ժամանակը» գիտաժողովը
Published - 5 December 2017

Դեկտեմբերի 5-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Գեւորգեան հոգեւոր ճեմարանի Կոմիտասեան սրահում, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի բարձր նախագահութեամբ, իր աշխատանքը սկսեց «Յովհան Օձնեցի իմաստասէր կաթողիկոսը եւ նրա ժամանակը» գիտաժողովը:

Ս. Յովհան Օձնեցի Կաթողիկոսի գահակալութեան 1300-ամեակին նուիրուած գիտաժողովը կազմակերպուել է Գուգարաց թեմի, Գեւորգեան հոգեւոր ճեմարանի եւ Մայր Աթոռի «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի նախաձեռնութեամբ:

Գիտաժողովը սկսուեց Տէրունական աղօթքով, որից յետոյ բացման խօսքով հանդէս եկաւ Գեւորգեան հոգեւոր ճեմարանի տեսուչ Հոգեշնորհ Տ. Գարեգին վարդապետ Համբարձումեանը: Գիտաժողովի մասնակիցներին ողջունեց նաեւ «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» Մատենադարանի տնօրէն Արժանապատիւ Տ. Արարատ քահանայ Պողոսեանը:

Այնուհետեւ ներկաներին իր պատգամն ու օրհնութիւնը բերեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը՝ ողջունելով ամէնքին երանելի Ս. Յովհաննէս Օձնեցի Հայրապետին նուիրուած գիտաժողովի գումարման առիթով: Նորին Սրբութիւնն ընդգծեց, որ գիտաժողովը եւս մէկ առիթ է գնահատելու Յովհաննէս Օձնեցի սուրբ Հայրապետի վաստակը մեր Եկեղեցու եւ ժողովրդի պատմութեան մէջ, արժեւորելու նրա հարուստ ժառանգութիւնը, քրիստոնէական հաւատքի անաղարտութեան պահպանման համար նրա կողմից ներդրուած նուիրական ջանքերը եւ իր ժողովրդին անկորուստ պահպանելու խնամքն ու հոգածութիւնը: Վեհափառ Հայրապետը սա նաեւ բազմաշնորհ Հայրապետի եկեղեցանուէր ու հայրենանուէր ոգով նորոգուելու առիթ նկատեց:

«Մեր ժողովուրդը սրբացրել է Յովհաննէս Օձնեցի Կաթողիկոսին եւ իր երեւելի հովուապետին մեծարել «Իմաստասէր» անուամբ։ Իմացութեան եւ գիտութեան հանդէպ սէրը, ինչպէս նաեւ առաքինութեամբ եւ հոգեւոր սխրանքներով լեցուն կեանքը լաւագոյնս նկարագրում են նրա կերպարը։ Նրա անձի մէջ ի մի են եկել քաջիմաց աստուածաբանի, շնորհաշատ քարոզչի ու հռետորի, խոհեմ առաջնորդի ու դիւանագէտի յատկանիշները։ Նա յիշւում է որպէս «երկրորդ Ոսկեբերան», Թադէոս ու Բարդուղիմէոս առաքեալների, Գրիգոր Լուսաւորչի գործը շարունակող մեծ իմաստասէր եւ նոր առաքեալ:

Երանաշնորհ Հայրապետը մեծ բարենորոգիչ էր: Մեր Եկեղեցու փառաւոր էջերից է նրա ընդամէնը տասնամեայ գահակալութիւնը, որի ողջ ընթացքում Յովհաննէս Օձնեցին հետեւողական պայքար մղեց Հայաստանում քրիստոնէութեան անաղարտ պահպանման, մեր Եկեղեցու դաւանանքն ու ծէսը տեսականօրէն հիմնաւորելու եւ այդ ծիրում մեր Եկեղեցու քրիստոսաբանական նկարագիրն ամբողջացնելու համար: Իր Ճառերով, ծիսական կանոններով եւ դրանց մեկնաբանութեամբ, Կանոնագրքի կազմումով, անգամ անզուգական շարականներով ու հոգեւոր երգերով, որ կրում են նրա աստուածաբանական մտքի դրոշմը եւ հաւատքի երկնաթռիչ շունչը, Յովհաննէս Օձնեցի Հայրապետը, ամենայն իրաւամբ, համարւում է մեր ուղղափառ հաւատքի հիմնասիւներից մէկը։ 

Հայկական պետականութեան բացակայութեան պայմաններում Յովհան Օձնեցին նաեւ խոհուն եւ քաջ առաջնորդ եղաւ: Իր իմաստութեամբ ու հոգեւոր նկարագրով նա կարողացաւ շահել արաբ խալիֆի վստահութիւնը եւ մեծ պատերազմներով լի ժամանակում իր ժողովրդին հեռու պահել նոր փորձութիւններից ու համախմբել մեր Եկեղեցու հովանու ներքոյ: Մեր ժողովրդի ապահովութեան, նրա հաւատքի անսասանութեան եւ քրիստոնէական կեանքի ամրութեան համար մեծ Հայրապետի հոգածութիւնն ու արդիւնաւոր ջանքերը առ այսօր հիասքանչ օրինակ են մեզ եւ յետագայ սերունդների համար։ Արդարեւ, այսօր էլ, երբ օրուայ հրամայական է դիմագրաւումը զանազան գաղափարախօսութիւնների, որոնք միտուած են մեր Եկեղեցու դաւանանքից, ծէսից իր զաւակներին հեռացնելուն, ազգային միասնութիւնը քայքայելուն, Յովհաննէս Օձնեցու գործունէութիւնը վերիմաստաւորման եւ վերարժեւորման մի նոր ու կարեւոր խորհուրդ է ստանում:

Մեծագործ Հայրապետի 1300-ամեակը հրաւէր է վառ պահելու նրա սուրբ յիշատակը եւ աւելի վառ` այն սէրը, որով Հայոց հոգելոյս Հայրապետը պայծառ է պահել Հայ Եկեղեցու լոյսը եւ իր կեանքով աւելացրել պայծառութիւնը հոգեւոր մեր տան: Սա է նրա մեծագոյն պատգամը, հայրական յորդորն ու խրատը մեզ: Եւ չկայ աւելի մեծ գնահատական նրա կեանքին ու գործին, քան մեր հաւատարմութիւնը նրա թողած անգնահատելի ժառանգութեանը եւ առաքելաշաւիղ ընթացքին», - ասաց Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը:

Վեհափառ Հայրապետն իր գնահատանքն ու օրհնութիւնը բերեց գիտաժողովի կազմակերպիչներին եւ նախանձախնդրութեամբ այս գիտաժողովին համախմբուած բոլոր մասնակիցներին: 

Բարձրեալի օրհնութեան հայցով Նորին Սրբութիւնն արդիւնաւոր ընթացք ու յաջողութիւններ մաղթեց գիտաժողովի աշխատանքներին:

Հայրապետական ողջոյնից յետոյ սկսուեց գիտաժողովի լիագումար նիստը, որը նախագահեց Գուգարաց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջեանը:

Նիստին ներկայացուեցին Յովհան Օձնեցու ժամանակաշրջանին, կեանքին, գործունէութեանը եւ մատենագրական վաստակին վերաբերող հետեւեալ զեկուցումները՝ «Յովհաննէս Օձնեցի. «Կանոնագիրք հայոց»-ի սոցիալ-փիլիսոփայական եւ կառավարչական հիմքերը» (ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Իւրի Սուվարեան եւ փ. գ. դ. Վալերի Միրզոյեան), «Դամասկոսում Յովհան Օձնեցու կնքած «պայմանագրի» գնահատման հարցի շուրջ» (փ. գ. դ. Սեյրան Զաքարեան) եւ «ԺԴ տիտղոսների բիւզանդական Կանոնագրքի հայերէն թարգմանութիւնը եւ «Կանոնագիրք Հայոց»-ը» (պ. գ. դ. Ազատ Բոզոյեան):

Լիագումար նիստից յետոյ զուգահեռաբար նիստեր տեղի ունեցան ճեմարանի Կոմիտասեան սրահում եւ Մատենադարանում:

Գիտաժողովի աւարտին տեղի կ'ունենայ նաեւ ճարտարապետութեան դոկտոր, պրոֆէսոր Գառնիկ Շախկեանի «Հայրապետական Աթոռին փառքը» գրքի շնորհանդէսը:

Print